Još u drevnim, antiÄ�kim vremenima, na prelazu izmeÄ‘u bronzanog i gvozdenog doba, na teritoriji Bliskog i Srednjeg istoka, prikazivane su višeglave mitološke životinje.

MeÄ‘u njima se našao i dvoglavi orao, koji se tumaÄ�i kao vladarska oznaka.

Kao simbol, dvoglavi orao se ponovo se pojavljuje u Srednjem veku, za vreme IstoÄ�nog rimskog, odnosno Vizantijskog carstva, objašnjava heraldiÄ�ar Dragomir Acović za BBC na srpskom.

"U vreme vladavine dinastije Komnena u Vizantiji, pojavljuje se uÄ�estalo simbol dvoglavog orla", priÄ�a Acović i dodaje da dvoglavi orao ima znaÄ�enje jedinstva suprotnosti – gore i dole, levo i desno, istok i zapad, duhovni i zemaljski svet.

"Kao takav, dvoglavi orao vremenom, zaklju�no sa po�etkom 13. veka, postaje simbol koji je privilegija carstva, na neki na�in atribut i simbol carstva, jer carstvo izražava simfoniju između nebeskog i zemaljskog", pri�a Acović.

Dvoglavi orao bio je zaštitni znak pripadnosti carskom dostojanstvu i bio je vezan i za vladarske Ä�inove koji proistiÄ�u iz carstva, kao što je despot, sevastokrator i kesar (cezar).

"Zahvaljujući tome što je Stefan PrvovenÄ�ani imao status vizantijskog sevastokratora, kome je pripadao znak dvoglavog orla, u slikama i dekoraciji najstarijih manastira u Srbiji, pojavljuje se ovaj simbol", priÄ�a Acović.

Dinastija Nemanjića, koristila je srebrnu verziju dvoglavog orla, a koristile su ga i druge srednjovekovne plemićke porodice sa ovih prostora, meÄ‘u kojima su MrnjavÄ�evići, Lazarevići, Kastriotići. Kasnije, u 19. veku, kada je Srbija 1878. dobila samostalnost i 1882. proglašena kraljevinom, dvoglavi orao postaje državni grb.

Osim Srbije, dvoglavog orla kao državni simobol koriste Albanci, Crnogorci i Rusi. Dvoglavi orao u Albaniji vezuje se za Skenderbega. Acović tvrdi da dvoglavi orao u Albaniji ima identiÄ�no istorijsko znaÄ�enje kao drugim zemljama, ali da danas simbolizuje iskljuÄ�ivo Skenderbega. Kada je o Rusiji reÄ�, prvo poznato pojavljivanje dvoglavog orla u Rusiji datira iz kasnog 15. veka, dok je u Crnoj Gori korišÄ‡en od vremena dinastije Petrović.

Tri prsta

Iako mnogi u Srbiji i na Balkanu smatraju da ovaj simbol predstavlja srpski nacionalizam, on je daleko od toga.

"Tri prsta su definicija simbola vere. Tri prsta se kod hrišÄ‡ana odnose na postojanje svete trojice – oca, sina i svetoga duha", objašnjava Acović i dodaje da se tri prsta koriste prilikom zakletve, zavetovanja, izražavanja verovanja u sveto i nerazrušivo trojstvo.

"Kod katolika to nije toliko izraženo jer koriste sve prste. Kod pravoslavaca ostala je praksa korišÄ‡enja tri prsta", objašnjava.

Acović navodi primer Rusije, u kojoj su do reformi patrijarha Nikona krstili sa dva prsta.

"Kada je patrijarh Nikon rekao da će se koristiti tri prsta za krštenje i blagosiljanje, ljudi su se pobunili i tada su se odvojili takozvani pravoverci, koji su i danas odvojeni", rekao je.

Objašnjava da i na zapadu ima dosta sluÄ�ajeva da se zakletva polaže sa tri prsta, i na sudu i u vojsci.

Pitanje simbola na ovim prostorima odavno je bilo stavljeno van zakona, pa ljudi ne znaju više taÄ�no šta to znaÄ�i, ali izražavaju pripadnost neÄ�em što im je prepoznatljivo i do Ä�ega im je stalo i zbog Ä�ega dižu tri prsta, smatra Acović.

"To je zakletva, nikada nikome nije palo na pamet da bi zakletva trebalo da se položi druga�ije nego sa tri prsta. Niko nije rekao da bi trebalo da se radi druga�ije", pri�a on.

Kroz istoriju, tri prsta dobijala su drugaÄ�iju konotaciju, u zavisnosti od politiÄ�ke situacije. Pozdrav sa tri raširena prsta u Srbiji postao je popularan devedesetih godina i tada dobija naznake nacionalne obojenosti. Popularizovao ga je Vuk Drašković tokom devetomartovskih demonstracija 1991. godine u Beogradu, ali ga je još i pre njega na prostoru Srpske Krajine koristio Jovan Rašković, osnivaÄ� Srpske demokratske stranke u Hrvatskoj.

"Izbor KaraÄ‘orÄ‘a za voÄ‘u Prvog ustanka prisutni srpski knezovi pozdravili su dižuci desnu ruku sa tri rastavljena prsta. Na slici Paje Jovanovića, i Miloš Obrenović u Takovu poziva na ustanak sa uzdignuta i rastavljena tri prsta. Zato sam i ja 1990. na isti naÄ�in, sa raširena tri prsta desne ruke, pozvao pristalice Srpskog pokreta obnove na bunu protiv diktature Slobodana Miloševića", ispriÄ�ao je Vuk Drašković i dodao da su tri prsta, kao vekovni simbol pobune i borbe za slobodu srpskog naroda, danas prerasla u nacionalni pozdrav.