Podaci RepubliÄ�kog zavoda za statistiku ukazuju da je broj umrlih u ovoj godini veći za 15.124 osobe u odnosu na desetogodišnji prosek.

Samo na osnovu negativnog prirodnog priraštaja, odnosno razlike izmeÄ‘u roÄ‘enih i umrlih, naša zemlja je u periodu od januara do septembra izgubila 42.716 stanovnika, a ako se nastave sadašnji demografski trendovi, Srbija će do kraja godine izgubiti jedan grad veliÄ�ine Smedereva, jer će negativni prirodni priraštaj iznositi najmanje 64.000 stanovnika, prenosi Blic.

S obzirom na to da u ovu raÄ�unicu ne ulaze migranti, koji nastavljaju da se iseljavaju iz zemlje bez obzira na pandemiju virusa korona, demografi opravdano strahuju da bi do nove godine naša zemlja mogla ostati bez 65.000 ljudi.

Demograf Goran Penev smatra da je zvani�na statistika obeshrabrujuća i da će ove godine u Srbiji biti zabeleženi rekordno mali broj rađanja i rekordno velika smrtnost.

- Ako se zadrži trend broja živoroÄ‘enih i umrlih u prvih osam meseci, negativan prirodni priraštaj do kraja godine u Srbiji bi mogao da bude i preko 65.000 stanovnika. To znaÄ�i da ćemo ostati bez stanovništva jednog grada srednje veliÄ�ine - ocenio je Penev.

On je, uporeÄ‘ujući najnovije podatke o prirodnom priraštaju sa podacima iz 2019. godine, pre pandemije, rekao da je broj živoroÄ‘enih manji za 6,3 odsto, dok je broj preminulih povećan za Ä�ak 20 odsto.

- Negativan prirodni priraštaj je, u periodu januar-avgust, za 35 odsto veći nego prošle godine, a Ä�ak 52 odsto veći nego 2019. godine. U celoj 2019. godini zabeležen je negativan prirodni priraštaj od 37.000, a u 2021. samo za prvih osam meseci skoro 43.000 stanovnika. Iako u ovom trenutku ne postoje precizni podaci o migracionim kretanjima, evidentno je da se kroz rekordan negativan prirodni priraštaj intenzivira smanjenje broja stanovnika u Srbiji - zakljuÄ�io je Penev.

Rukovodilac Grupe za izradu procena, projekcija i drugih demografskih pokazatelja RSZ, Ljiljana Sekulić, podseća da je još 2002. godine, prvi put od Drugog svetskog rata, broj starijih od 65 godina nadmašio broj mlaÄ‘ih od 15 godina i da se traj trend kontinuirano nastavlja.

- Osnovni razlog ovakvog trenda je negativan prirodni priraštaj stanovništva. Posmatrano unazad, od sredine 20. veka, od 1948. do 1991. godine, stalno je bilo više roÄ‘enih nego umrlih i uvek je bio pozitivan prirodni priraštaj, koji se jeste smanjivao, ali je bio pozitivan. Tek od 1992. broj umrlih je postao veći od broja roÄ‘enih, tako da je od 1992. do 2020. godine u Srbiji više od 800.000 osoba umrlo nego što se rodilo. To je podatak koji pokazuje ozbiljnost situacije - kaže za Sekulić uz napomenu da oÄ�ekuje da će taj negativan trend rasti i u narednim godinama.

Ona smatra da, možda i više od negativnog prirodnog priraštaja, na stalno smanjenje broja stanovnika utiÄ�e iseljavanje u inostranstvo, uglavnom mladih.

- Prema rezultatima projekcija, baziranih na rezultatima popisa 2011, u Srbiji bi se u narednih 20 godina, samo usled negativnog prirodnog priraštaja, broj stanovnika smanjio za oko 780.000 - navodi ona.

Kada je reÄ� o oÄ�ekivanom broju stanovnika, demograf sa Instituta za društvene nauke Vladimir Nikitović nema optimistiÄ�ne projekcije.

- Već do 2030. godine, tj. do trenutka kada bi Srbija trebalo da se prikljuÄ�i EU, ukupan broj stanovnika sa mestom uobiÄ�ajenog boravka u zemlji, prema oÄ�ekivanom scenariju, bio bi oko šest miliona. Smanjenje bi se nastavilo do 2050. godine, doduše, nešto sporijim tempom, što bi do sredine veka dovelo do broja od gotovo dva miliona stanovnika manje ili za 30,4 odsto manje nego danas - kaže Nikitović.

U svojoj knjizi "U susret regionalnoj depopulaciji" Nikitović je predstavio kako će se smanjivati broj stanovnika po regionima.

- Dok bi smanjenje ukupne populacije izmeÄ‘u 2018. i 2050. u beogradskom regionu bilo 4,5 odsto, a u regionu Vojvodine nešto manje od republiÄ�kog proseka, 27,8 procenata, region Južne i IstoÄ�ne Srbije bi izgubio gotovo polovinu populacije (48 odsto), a region Šumadije i Zapadne Srbije tek nešto manje od 42,2 odsto. NajdramatiÄ�niji gubitak stanovništva do sredine veka (preko 50 odsto) predviÄ‘en je za oblasti u zoni izrazite emigracije, i to u nekim oblastima tradicionalne emigracije, kao što su BraniÄ�evska i Borska, za preko 75 odsto u odnosu na današnju populaciju - kaže Nikitović.