Možda vas zanima:

Posle II ustanka za vreme prve vladavine kneza Miloša Obrenovića narod sela Porodina poÄ�eo se naseljavati pored novoproseÄ�enog puta Svilajnac-Požarevac u moravskoj dolini, sa brega i uvale Prnjavor. Kako crkvu nisu imali, išli su u kušiljevsku crkvu posvećenu sv. Proroku Iliji koja je sagraÄ‘ena pre 1837. godine. Ona im je služila, sve dok se porodinci nisu dogovorili da u svom selu sagrade crkvu.

Zidanje Crkve

Pod rukovodstvom tadašnjeg opštinskog kmeta Ä�orÄ‘a Brankovića, meštani sela otkupe mesto za zidanje Crkve, i to na najpogodnijem mestu u selu, u sredini, istoÄ�no od puta koji smo pomenuli. Jedan veći plac od Pavla Nikolića za 50 dukata cesarskih, a drugi manji od Pauna Mikuljevića za 11 dukata cesarskih. Placevi su bili jedan do drugog u veliÄ�ini od 0.46 ara. Kupovina je izvršena 18. decembra 1868. Godine. Kupovinu je obavio kmet opštine porodinske Ä�orÄ‘e Branković, za potrebe crkve u Porodinu, odnosno za podizanje nove Crkve u Porodinu. O toj kupovini postoje originalne tapije potvrÄ‘ene od suda u Požarevcu koje se Ä�uvaju u crkvenoj opštini u Porodinu.

Odmah po kupovini mesta za zidanje crkve pristupilo se pripremama i zidanju crkve, još u zimskim danima 1869. godine. U to doba parosi porodinski bili su Todor Božić i Tihomir Milovuk. Crkva je dovršena za vreme paroha Janićija Radivojevića, koji je došao na porodinsku parohiju 1870. godine i na njoj ostao punih 40 godina. Za vreme njegovog služenja na ovoj parohiji, crkva je osvećena 1872. godine. Crkvu porodinsku osvetio je Njegovo Preosveštenstvo Mitropolit Mihajlo, a posvećena je Svetoj prepodobnoj mati Paraskevi.

Arhitektura Crkve

Porodinska crkva zauzima 2 ara, zidana je u mešovitoj konstrukciji opeke, kamena, maltera i drveta. Zidovi su masivni debljine 60 cm, pokrivena je biber crepom, a toranj plehom. Hram je sagraÄ‘en u obliku podužne trikonhalne graÄ‘evine sa zvonikom na zapadnoj strani.  Toranj je visok 21 metar. Unutrašnje razmere su 14.75 metara u dužinu i 7.25 u širinu. Priprata ima dužinu 3 metra, a oltar 3.25 metra, dok je laÄ‘a crkve duga 8 metara. Dvovodni krov glavnog dela graÄ‘evine, polukonosni konha i krov na Ä�etiri vode zvonika pokriveni su crepom. Nad pripratom je galerija za hor na drvenim stubovima, ali je ona novijeg datuma, verovatno je napravljena kad i ikonostas 1892. godine.

Spolja gledano sve je podreÄ‘eno izgledu lakoće i sklada. GraÄ‘evinom u celini dominiraju Ä�iste i jednostavne linije. Samo je zapadno proÄ�elje istaknuto masom zvonika. Ovim Hram Svete Petke u Porodinu svedoÄ�i da i jednostavna rešenja umeju biti veoma efikasna.

U vreme kad je crkva osvećena drugi paroh je bio Radivoje Lukić, ali se ne zna taÄ�an datum njegovog dolaska. TaÄ�nih podataka nema, zato što su arhiva i protokoli crkve uništeni za vreme prvog svetskog rata. Po kazivanju Nikole Zdravkovića crkva je osvećena 1871. godine, a prvi porodinac koji je bio kršten u crkvi bio je Petar Jovanović. 
Unutrašnji radovi

Unutrašnji radovi u Crkvi nisu bili odmah odraÄ‘eni. Od 1887. godine postojao je deo ikonostasa bez dveri i vrata sa ikonama Hristovom, BogorodiÄ�inom, sv. Jovana, sv. Paraskeve i Raspećem. To se može zakljuÄ�iti iz jednog saÄ�uvanog inventara Crkve porodinske iz 1887. godine koga su potpisali sveštenik Janićije i Antonije Radivojević.

Crkva porodinska sazidana je u romanskom stilu u obliku krsta sa visokim tornjem na kome su dva zvona. Zvona su poklonili dobrotvori crkve porodinske Zdravko Paunović (Malkonj) i Mikuljević Miloš iz Porodina, verovatno još u prvim godinama postojanja crkve porodinske. Porodinska crkva dobija svoje unutrašnje ureÄ‘enje tek po dolasku brata Janićija Radivojevića i Antonija Radivojevića za paroha II porodinskog 1887. godine.  1892. godine zapoÄ�eta je izrada lepog ikonostasa koji je oÄ�uvan do današnjih dana. Po reÄ�ima bivšeg dugogodišnjeg blagajnika crkve porodinske Gruje Z. Jankovića iz Porodina, ikonostas su napravili Dimitrije Martinović i Zarija iz Sombora.

Izgled ikonostasa

Izgled ikonostasa koji je izraÄ‘en 1892. godine je sledeći: Na vrhu ikonostasa sa severne strane velikog raspeća nalazi se Mati Božja, a sa južne strane apostol Jovan koga Hristos ljubljaše. Ispod raspeća je velika ikona Svete Trojice, Otac, Sin i Sveti Duh u vidu goluba na zemljinoj lopti. Sa obe strane ove velike ikone nalaze se 12 apostola Hristovih i to ovim redom sa leva na desno: apostol Varnava, Vartolomej, Simon, Matej, Toma i Petar, a zatim Pavle, Jovan, Filip, Juda, Jakov Alfejev i Jakov Zavedejev. Ispod njih a poviše carskih dveri je Tajna veÄ�era, a u drugom redu sa leva na desno su sveta prepodobna mati Paraskeva, presveta Bogorodica, Gospod Isus Hristos i sv. Jovan Krstitelj. Na severnim dverima je ikona sv. Arhangela Mihajla, na carskim presveta Bogorodica i arhangel Gavrilo, a na južnim sv. velikomuÄ�enik Georgije. U trećem donjem redu su ikone: Vaskrsenje Lazarevo, žrtva Avramova, Gospod Isus Hristos na Jakovljevom studencu sa Samarjankom i usekovanje glave sv. Jovana Krstitelja.

Godine 1938.  jedan umetnik, ruski emigrant izgradio je po želji vernih u udubljenjima pevnica Ä�etiri ikone: sv. Paraskevu, sv. Arhangela Mihajla, sv, Nikolaja i sv. Jovana Krstitelja. U priprati poviše krstionice nalazi se ikona krštenja Hristovog.

Po inventaru braće Radivojević paroha porodinskih, vidi se da su protokoli roÄ‘enih, venÄ�anih i umrlih ustanovljeni još pre podizanja crkve 1866. godine, ali su na žalost svi uništeni.

https://www.youtube.com/watch?v=feRH00ZrGrQ

Bogoslužbene knjige

Crkva porodinska je  posle osvećenja imala sve bogoslužbene knjige: 12 meseÄ�nih mineja, prazniÄ�ni minej, akatiste, triod posni, pentikostar, sv. jevanÄ‘elje i apostol, ali su te bogoslužbene knjige na kraju Prvog svetskog rata uništene. Posle Prvog svetskog rata kupljene su nove knjige: jevanÄ‘elje, apostol, prazniÄ�ni minej, dva oktoiha, posni triod, pentikostar, kao i jedan zbornik i služebnik. Trebnik Save Petkovića bivšeg profesora karlovaÄ�ke bogoslovije kupuje paroh porodinski Petar F. Gojnić 1932. godine.

Obnova Crkve

Godine (?) bio je jak zemljotres pa su zidovi crkve porodinske na nekim mestima popucali. Crkva je tada  utegnuta gvozdenim šipkama, ali i dan danas crkva popušta u laÄ‘i crkve u smeru od juga prema severu i to baš poviše južnih i severnih vrata crkve. Crkva ima troje ulaznih vrata, prednja dvokrilna vrata, a južna i severna jednokrilna.

Drugi važniji dogaÄ‘aj po crkvu porodinsku dogodio se u crkvi porodinskoj posle drugog svetskog rata 26. juna 1951. godine u 19:30 Ä�asova, usled jedne nezapamćene oluje koja je Ä�upala drveće iz korena. Silan vetar došao je od jugozapada, tako da je u jednom naletu oborio krov tornja sa celom krovnom konstrukcijom. On je najpre pao na krov laÄ‘e hrama , a zatim odleteo na dvadeset metara dalje gde se i sav polomio. Prilikom pada na srednji deo crkve napravljena je velika šteta krovu same crkve. Ona je od kiše sva prokisla, a malter sa tavanice otpao. Zbog toga se moralo brzo postupati da se crkva renovira. Kako je crkva bila osigurana kod državnog osiguravajućeg društva tzv. „Doza“, odmah je tražena naknada štete od zavoda. Posle malo duže prepiske i zalaganja, naplećena je šteta 31 951 dinar. Sa tim novcem i novcem koji je crkva imala, u rekordnom roku je renovirana. Tom prilikom renovirana je i crkvena kuća koja je takoÄ‘e bila oštećena od pada drveća na krov.

 U 1960. godini crkva je ponovo obnovljena. Razlog je bio to što su neki kradljivci odneli bakarne oluke sa krova. Kiša je dosta pravila štetu hramu, te je moralo doći do obnove. Sredstva za obnovu crkve u ovoj godini nabavljena su od prodaje kamenja koje je crkva imala na starom groblju porodinskom. Oba puta crkvu je opravljao majstor zidar Dragutin J. Katić iz Porodina.