Obrenovac, 26.10.2021

HILANDAR - NAJBOGATIJA RIZNICA SRPSKE SREDNJOVEKOVNE KULTURE


Izvor: serbia.com/Ivona Vra─Źevi─ç/Lokalne novine | Obrenovac, 25.08.2021.
Manastir u dr┼żavi pravoslavnih monaha

Foto:serbia.com


Manastir Hilandar, u kojem se nalazi najbogatija riznica srpske srednjovekovne kulture, i danas je religijski centar srpskog naroda

Na severu Svete gore Atonske, dr┼żave pravoslavnih monaha koja postoji više od hiljadu godina, stoji srpski manastir Hilandar, ─Źije ime ozna─Źava neku vrstu broda i na ─Źije tlo ve─ç više od 800 godina nije kro─Źila ┼żenska noga.

Sveta gora je smeštena na Atosu, tre─çem kraku poluostrva Halkidiki u severnoj Gr─Źkoj, a Hilandar se nalazi na 2,5 kilometara od mora. Podigli su ga, na ruševinama gr─Źkog manastira, rodona─Źelnik srpske srednjovekovne dinastije Stefan Nemanja i njegov sin Rastko, osniva─Ź autokefalne srpske pravoslavne crkve.

Uprkos tome što se protiv volje oca, Rastko zamonašio u gr─Źkom manastiru Vatoped na Svetoj gori, Nemanja mu se, nakon što se odrekao prestola, pridru┼żuje u monaškom ┼żivotu.

Njih dvojica su rešili da osnuju srpski manastir na toj planini, za koju legenda ka┼że da je vrt Bogorodice u koji nije dozvoljen pristup drugim ┼żenama, i ta tradicija se poštuje ve─ç više od osam vekova.

Nemanja, monaško Simeon, i Rastko, monaško Sava, su namerili da opusteli vizantijski manastir Helandarion iz 11. veka, koji se nalazio dalje od obale, pretvore u uto─Źište srpskih monaha. Delovi tog najstarijeg Hilandara postoje i danas na jugozapadnoj strani, a to su pirg Svetog ─Éor─Ĺa i spoljni odbrambeni zidovi prema jugu i zapadu.

Zarad ispunjenja ove zamisli, monah Sava se uputio u Carigrad, po odobrenje vizantijskog cara Aleksija III An─Ĺela a ubrzo je i uprava Svete gore molila cara da u pun posed srpskim monasima da opustošeni Hilandar. Car je prihvatio molbe i odredio da manastir u┼żiva potpunu slobodu i da nije pot─Źinjen nijednom od okolnih manastirskih uprava, odnosno da se daruje da “Srbima bude na ve─Źni poklon“.

U me─Ĺuvremenu, Sava je od vizantijskog cara izdejstvovao novu povelju, u kojoj se Hilandar potpuno izjedna─Źava sa ostalim manastirima na Svetoj gori, i daje manastiru jedan metoh, razrušeni manastir Zig u unutrašnjosti Halkidikija.

Simeon i Sava su brzo obnovili Hilandar i posvetili ga Vavedenju Presvete Bogorodice i on od po─Źetka 13. veka postaje intelektualni i religijski centar srpskog naroda. Nemanja je umro u Hilandaru 1200. godine i sahranjen je severoisti─Źno od glavnog hrama, a prema predanju, iz njegovog groba raste „─Źudesna loza“ koja uvek ra─Ĺa plod.

Hilandar, posmatran spolja, izgleda kao srednjovekovno utvr─Ĺenje, pošto je okru┼żen bedemima visine i do 30 metar, a spoljni zidovi su duga─Źki 140 metara. Današnju glavnu manastirsku crkvu “Vavedenja Bogorodice” sagradio je po─Źetkom 14. veka kralj Milutin, na temeljima prvobitne crkve koju su podigli Nemanja i Sava. Pored nje, u Hilandaru se nalazi još 12 manjih crkava i kapela sa ┼żivopisima iz raznih vremena.

U Hilandaru je o─Źuvana najbogatija kolekcija originalnih starih rukopisa, oko 500 ikona izra─Ĺenih od 12. do 19. veka i brojne freske, tako da on danas predstavlja najzna─Źajniju riznicu srpske srednjovekovne kulture. U manastirskoj biblioteci je veliki broj rukopisa i minijatura iz 13. veka, kao i bogata zbirka srpskih povelja. Tu se ─Źuva i Karejski tipik, koji je Sava napisao 1199. godine, i koji sa njegovim potpisom i pe─Źatom predstavlja najstariji dokument u manstiru.

Hilandar predstavlja jedno od nazjna─Źajnijih središta srpske kulture i duhovnosti. Kroz vekove, relativno zašti─çen od napada i plja─Źkanja, bio je pošte─Ĺen sudbine koja je zadesila skoro sve druge srpske manastire.

U novijoj istoriji manastir je zna─Źajno stradao 2004. godine u po┼żaru, a u toku je obnova ošte─çenih gra─Ĺevina. Manastir se od 1988. godine, zajedno sa ostalih 19 svetogorskih manastira, nalazi na listi svetske baštine organizacije UNESCO u sklopu spomenika srednjeg veka objedinjenih pod zašti─çenom celinom Planina Atos.





Lokalne Novine Obrenovac


Vuk Ili─ç PR Agencija za izradu i odr┼żavanje WEB portala LOKALNE NOVINE Obrenovac
Portal LOKALNE NOVINE je javno internet glasilo registrovano pod brojem : IN 000333
Upotreba autorskog materijala objavljenog na stranicama ovog portala dozvoljena je uz obavezno navo─Ĺenje izvora
Ostale uslove kori┼í─çenja portala pro─Źitajte OVDE