Foto: Giorgio Bianchi / Sipa Press / Profimedia
Srpska pravoslavna crkva i vernici danas, 3. oktobra, obeležavaju praznik posvećen Svetom velikomučeniku Jevstatiju Plakidi, koji se u pravoslavnoj tradiciji posebno poštuje kao zaštitnik lovaca. Ovaj datum se po starom kalendaru obeležava 20. septembra.
Sveti Jevstatije pre krštenja nosio je ime Plakida i, prema crkvenom predanju, bio je rimski vojskovođa u vreme careva Tita i Trajana. Njegovo žitije govori o velikim životnim iskušenjima, istrajnosti i veri.
KRST IZMEĐU ROGOVA JELENA
Prema predanju, Plakida je jednog dana tokom lova ugledao jelena, a između njegovih rogova pojavio se svetli krst. Tada je, kako se navodi u žitiju, čuo glas koji ga je pozvao da upozna hrišćansku veru i primi krštenje.
Plakida je poslušao i krstio se zajedno sa svojom suprugom i dvojicom sinova. Na krštenju je dobio ime Jevstatije, dok su njegova supruga i sinovi dobili imena Teopistija, Agapije i Teopist.
Prema predanju, nakon krštenja Jevstatije se vratio na mesto gde mu se dogodilo viđenje i zahvalio Bogu, nakon čega mu je najavljeno da će proći kroz velika iskušenja.
OD VOJVSKOVOĐE DO MUČENIKA
Život Svetog Jevstatija potom je, prema crkvenom predanju, bio ispunjen teškim iskušenjima. Napustio je Rim sa porodicom i jedno vreme živeo skromno i povučeno.
Kasnije je, zbog ratnih prilika, ponovo pozvan u vojnu službu. Vratio se u Rim i ponovo preuzeo vojnu dužnost, a predanje govori i o ponovnom susretu sa suprugom i sinovima.
Nakon smrti cara Trajana, na presto je došao Hadrijan. Kada je od Jevstatija zatraženo da prinese žrtvu rimskim božanstvima, on je to odbio i ispovedio svoju hrišćansku veru.
Zbog toga je, prema crkvenom predanju, zajedno sa suprugom i sinovima osuđen na smrt. Njihovo stradanje i mučeništvo ostali su deo žitija Svetog Jevstatija.
ZAŠTITNIK LOVACA
Sveti Jevstatije se od davnina povezuje sa lovcima, prvenstveno zbog predanja o njegovom preobraćenju tokom lova i susretu sa jelenom.
U Srbiji se njegov praznik tradicionalno vezuje za lovačku slavu, a postoje i narodna verovanja da na ovaj dan treba prošetati šumom, livadom ili parkom, kao simboličan način obeležavanja praznika i poštovanja svetitelja. Takva verovanja pripadaju narodnoj tradiciji i ne treba ih mešati sa crkvenim propisima.
DANAS SE POMINJE I TROPAR SVETOM JEVSTATIJU
Na praznik Svetog velikomučenika Jevstatija služi se i peva njegov tropar. U pravoslavnoj tradiciji svetitelj se posebno vezuje za istrajnost u iskušenjima i vernost hrišćanskoj veri.
Njegovo žitije zato i danas ostaje deo pravoslavne tradicije, dok ga lovci posebno poštuju kao svog zaštitnika.
