Foto: Shutterstock
Srbija se suočava sa dugoročnim smanjenjem broja stanovnika i ubrzanim starenjem populacije, a projekcije Republičkog zavoda za statistiku (RZS) ukazuju na to da bi se u narednim decenijama mogao dodatno smanjiti broj dece, dok će udeo starijih građana nastaviti da raste.
Prema podacima objavljenim u Statističkom godišnjaku Srbije, procenjuje se da je u Srbiji tokom 2025. godine živelo 6.549.901 stanovnik. Žene su činile 51,3 odsto stanovništva, a muškarci 48,7 odsto.
Iz Republičkog zavoda za statistiku objašnjavaju da se u godinama između popisa broj stanovnika procenjuje na osnovu prethodnog popisa, podataka o prirodnom kretanju stanovništva i unutrašnjim migracijama.
NEGATIVAN PRIRODNI PRIRAŠTAJ I SVE MANJE ŽENA U FERTILNOM DOBU
Prema podacima vitalne statistike, stopa prirodnog priraštaja u Srbiji je 2025. godine iznosila minus 5,5 promila, što znači da je broj umrlih bio veći od broja živorođenih.
Dodatni izazov predstavlja smanjenje udela žena u fertilnom dobu. Njihov udeo u ukupnom stanovništvu opao je sa 22,6 odsto u 2011. godini na 20,8 odsto u 2025. godini.
Istovremeno, prosečna starost majki pri rođenju prvog deteta porasla je sa 27,5 godina u 2011. na 29,1 godinu u 2025. godini.
MANJE BRAKOVA, ALI I MANJE RAZVODA
Tokom 2025. godine u Srbiji su zaključena 29.402 braka, što je za 3,2 odsto manje nego 2024. godine, kada je zabeleženo 30.376 brakova.
Žene su u brak stupale u proseku sa 31 godinom, dok je prosečna starost muškaraca prilikom sklapanja braka bila 34 godine.
Istovremeno je zabeležen pad broja razvoda. U 2025. godini razvedeno je 10.148 brakova, što je za 4,4 odsto manje nego godinu dana ranije.
Ipak, dugoročno posmatrano, broj zaključenih brakova na 1.000 stanovnika smanjen je sa 4,9 u 2011. na 4,5 u 2025. godini, dok je stopa razvoda porasla sa 1,1 na 1,5 na 1.000 stanovnika.
DO 2052. GODINE ČETVRTINA MANJE DECE
Projekcije stanovništva za period od 2022. do 2052. godine ukazuju na to da će se depopulacija nastaviti. Prema svim 32 varijante projekcija koje navodi RZS, broj stanovnika Srbije 2052. godine biće manji nego 2022. godine.
Posebno zabrinjavaju podaci o broju dece. Iako bi udeo stanovništva mlađeg od 15 godina mogao da ostane na približno 14 odsto, njihov ukupan broj mogao bi da se smanji za oko 25 odsto tokom posmatranog perioda.
Prema projekcijama, 2052. godine u Srbiji bi moglo da bude približno četiri puta manje dece nego što bi ih bilo da je njihov broj ostao na nivou iz 2022. godine?
UDEO STARIJIH OD 65 GODINA NASTAVLJA DA RASTE
Dok se broj dece smanjuje, udeo starijih građana raste. Prema projekcijama RZS-a, udeo stanovništva starog 65 i više godina povećaće se sa 21,9 odsto u 2022. na 28,5 odsto u 2052. godini.
Još izraženiji rast očekuje se u grupi najstarijih stanovnika. Udeo osoba starih 80 i više godina mogao bi da poraste sa 4,4 odsto u 2022. na 7,3 odsto u 2052. godini.
Istovremeno, koeficijent zavisnosti starijeg stanovništva, koji pokazuje odnos broja starijih prema stanovništvu radnog uzrasta, mogao bi da poraste sa 34,7 na 49,6 odsto.
Ovi pokazatelji ukazuju na sve veći značaj demografskih kretanja za tržište rada, penzioni sistem, zdravstvenu zaštitu i održivost sistema socijalne podrške.
Projekcije Republičkog zavoda za statistiku predstavljaju moguće scenarije budućeg kretanja stanovništva, a ne siguran ishod. Ipak, svi analizirani scenariji ukazuju na isti dugoročni trend – manje stanovnika i sve stariju populaciju Srbije.
