Foto: Shutterstock
Rast troškova električne energije i sve veća opterećenja kućnog budžeta tokom zimskih meseci navode sve više građana u Srbiji da razmišljaju o proizvodnji struje iz sopstvenih solarnih panela. Za domaćinstva koja imaju odgovarajući krov, solarni sistemi mogu biti način da se dugoročno smanje troškovi električne energije, ali pre odluke o investiciji treba pažljivo izračunati ukupne troškove i period otplate.
KOLIKO KOŠTA UGRADNJA SOLARNOG SISTEMA?
Cena sistema zavisi od njegove snage, kvaliteta opreme, karakteristika krova, načina montaže i toga da li se ugrađuju baterije za skladištenje energije.
Domaćinstva najčešće razmatraju sisteme snage od 3 do 10 kW, ali potrebna snaga zavisi od potrošnje konkretnog objekta.
Na konačnu cenu utiču:
- snaga sistema – veći sistemi uglavnom imaju nižu cenu po instalisanom kilovatu;
- paneli i inverter – kvalitetnija i poznatija oprema može biti skuplja, ali često dolazi sa dužim garancijama;
- baterije – sistemi sa skladištenjem energije značajno povećavaju početnu investiciju;
- krov – jednostavan kosi krov odgovarajuće orijentacije obično zahteva manje dodatne konstrukcije od ravnog ili komplikovanog krova;
- senka – objekti, drveće i drugi izvori senčenja mogu uticati na proizvodnju električne energije.
Zbog toga ne postoji jedna cena koja bi važila za svako domaćinstvo.
UZIMITE NAJMANJE TRI PONUDE
Pre potpisivanja ugovora preporučuje se da građani zatraže ponude od najmanje tri izvođača, i to za što sličniju specifikaciju opreme.
Nije dovoljno porediti samo konačnu cenu. Treba proveriti koji su paneli i inverter ponuđeni, kolika je garancija, šta je uključeno u montažu, kao i ko snosi odgovornost u slučaju problema sa instalacijom ili krovom.
Jeftinija ponuda ne mora nužno biti i povoljnija ako podrazumeva slabiju opremu ili kraću garanciju.
ZA KOLIKO GODINA SE VRAĆA INVESTICIJA?
Period povraćaja ulaganja zavisi pre svega od početne cene sistema, potrošnje domaćinstva, količine proizvedene energije i načina na koji se višak električne energije obračunava.
Osnovna računica je jednostavna:
cena sistema ÷ godišnja ušteda = približan period povraćaja investicije.
Kod sistema bez baterija često se kao okvir navodi period od 5 do 9 godina, dok kod sistema sa baterijskim skladištenjem povraćaj može trajati duže, često i više od deset godina.
Solarni paneli imaju dug radni vek, koji se kod savremenih sistema meri decenijama, pa nakon povraćaja početne investicije mogu nastaviti da smanjuju troškove domaćinstva.
PANELI TRAJU DUŽE OD INVERTERA
Jedan od troškova koji građani često ne uračunaju jeste zamena invertera. Dok paneli mogu da rade oko 25 do 30 godina, inverter ima kraći očekivani radni vek i može zahtevati zamenu nakon približno 10 do 15 godina, u zavisnosti od uređaja i uslova rada.
Trošak predstavlja i povremeno održavanje, uključujući čišćenje panela kada se na njima nakupi prašina i prljavština.
Posebnu pažnju treba obratiti na garancije. Garancija na panele može biti višedecenijska, ali uslovi garancije za samu montažu mogu biti znatno kraći. Zato pre ugradnje treba proveriti šta tačno pokriva garancija proizvođača, a šta garancija izvođača radova.
NIJE SVAKI KROV POGODAN ZA SOLARNE PANELE
Pre konačne odluke trebalo bi uraditi procenu krova i potrošnje električne energije. Orijentacija krova, nagib, senčenje, površina koja je dostupna za panele i stanje same konstrukcije mogu značajno uticati na isplativost sistema.
Solarna elektrana zato nije investicija kod koje je dovoljno pogledati samo cenu panela. Prava računica počinje tek kada se uporede ukupna investicija, očekivana proizvodnja, potrošnja domaćinstva, održavanje i budući troškovi zamene opreme.
