Foto: Shutterstock
Srpska pravoslavna crkva 9. oktobra obeležava praznik Svetog apostola i jevanđeliste Jovana Bogoslova, jednog od najbližih učenika Isusa Hrista. Za ovaj dan vezuju se brojni narodni običaji i verovanja, posebno ona koja se odnose na zaštitu domaćinstva i stoke.
Sveti Jovan Bogoslov bio je sin Zevedejev i ribar na Galilejskom jezeru. Zajedno sa bratom Jakovom, koji su zbog svoje revnosti prozvani „sinovima groma“, odazvao se Hristovom pozivu i postao jedan od njegovih apostola.
U hrišćanskoj tradiciji Jovan se pamti kao posebno blizak Hristov učenik. Prema predanju, bio je uz Presvetu Bogorodicu i pod krstom raspetog Isusa, a nakon Hristovog vaskrsenja posvetio se širenju hrišćanske vere.
PROGONSTVO I ŽIVOT POSVEĆEN VERI
Nakon silaska Svetog Duha na apostole, Jovan je, prema crkvenom predanju, propovedao hrišćanstvo u Efesu i mnoge ljude priveo veri. Zbog svog delovanja bio je izložen progonima i mučenju, a jedno vreme proveo je u izgnanstvu na ostrvu Patmos.
Crkveno predanje povezuje ga sa pisanjem Jevanđelja po Jovanu, poslanica koje nose njegovo ime i Otkrivenja. Nakon povratka u Efes, nastavio je da poučava vernike i širi hrišćansku poruku.
Prema predanju, Sveti Jovan Bogoslov doživeo je duboku starost. Priča o njegovom upokojenju i praznom grobu zauzima posebno mesto u predanjima koja se prenose među vernicima.
KOJI SE OBIČAJI VEZUJU ZA SVETOG JOVANA?
U narodnoj tradiciji za ovaj praznik vezuju se različiti običaji. U pojedinim krajevima veruje se da bi na ovaj dan trebalo odmarati stoku, dok žene, prema starim verovanjima, ne bi trebalo da koriste igle, makaze i pribor za pletenje, kako bi se sprečilo da miševi oštećuju odeću i kućno rublje.
U nekim mestima postojao je običaj da se udara u ambare kako bi se, prema narodnom verovanju, rasterali miševi. U pojedinim krajevima ovaj period označavao je i početak svadbenih veselja, koja su tradicionalno trajala po nekoliko dana.
Ovi običaji deo su narodnog nasleđa i razlikuju se od mesta do mesta, dok je u crkvenom kalendaru ovaj dan posvećen sećanju na svetitelja i njegov doprinos širenju hrišćanstva.
SVETI JOVAN BOGOSLOV OBELEŽAVA SE DVA PUTA GODIŠNJE
Srpska pravoslavna crkva Svetog Jovana Bogoslova proslavlja 9. oktobra, na dan njegovog upokojenja, i 21. maja, kada se prema predanju obeležava čudo povezano sa njegovim grobom na kojem se pojavljivao prah za koji su vernici verovali da ima isceliteljska svojstva.
Praznik podseća na život apostola koji je, prema hrišćanskom učenju, ostao veran Hristu i posvetio svoj život propovedanju jevanđelja.
