Foto: Shutterstock
Mnogi građani koji žele da koriste dozvoljeni minus na tekućem računu veruju da mogu sami da odrede iznos koji im je potreban. Međutim, praksa pokazuje da to nije uvek moguće.
Pojedine banke određuju ne samo maksimalan, već i minimalan iznos dozvoljenog prekoračenja, pa klijent ne može da zatraži manji limit ukoliko banka takvu opciju nema u ponudi.
Narodna banka Srbije (NBS) objašnjava da propisi ne određuju tačan iznos dozvoljenog minusa, već svaka banka samostalno definiše uslove pod kojima ga odobrava, u skladu sa svojom poslovnom politikom i procenom rizika.
BANKA MOŽE DA PONUDI VEĆI IZNOS OD TRAŽENOG
U praksi to znači da građanin može, na primer, da zatraži dozvoljeni minus od 20.000 dinara, ali banka može ponuditi 50.000 dinara ukoliko je to najmanji iznos koji odobrava za određeni proizvod.
Sa druge strane, banka može proceniti da klijent ne ispunjava uslove za traženi iznos i odobriti manji limit ili odbiti zahtev.
OD ČEGA ZAVISI VISINA DOZVOLJENOG MINUSA?
Prilikom odlučivanja banka uzima u obzir više faktora:
- visinu mesečnih primanja,
- kreditnu sposobnost klijenta,
- postojeća zaduženja,
- istoriju izmirivanja obaveza,
- internu procenu rizika.
Zbog toga dve osobe sa istim mesečnim prihodima ne moraju dobiti isti iznos dozvoljenog prekoračenja.
ZAKON NE OGRANIČAVA MAKSIMALAN IZNOS
Prema informacijama Narodne banke Srbije, ne postoji zakonom propisan maksimalan iznos dozvoljenog prekoračenja po tekućem računu.
Visinu limita određuje banka, pa on može iznositi nekoliko desetina hiljada dinara, ali i znatno više, u zavisnosti od procene finansijske sposobnosti klijenta.
MINUS SPADA MEĐU NAJSKUPLJE OBLIKE ZADUŽIVANJA
Iz NBS upozoravaju da dozvoljeni minus treba koristiti samo u kratkotrajnim i nepredviđenim situacijama, jer predstavlja jedan od skupljih oblika pozajmljivanja novca.
Efektivne kamatne stope na dozvoljeno prekoračenje kreću se približno između 20 i 40 odsto godišnje.
Prema primeru koji navodi NBS, građanin koji godinu dana koristi dozvoljeni minus od 40.000 dinara uz efektivnu kamatnu stopu od 34,49 odsto može platiti oko 12.000 dinara samo na ime kamate, dok osnovni dug ostaje nepromenjen ukoliko se ne smanjuje glavnica.
NEDOZVOLJENI MINUS MOŽE BITI JOŠ SKUPLJI
Poseban problem nastaje kada građanin prekorači odobreni limit.
Za nedozvoljeni minus obračunavaju se znatno veće kamate, koje prema podacima NBS mogu dostići i veoma visoke nivoe, zbog čega stručnjaci savetuju građanima da redovno proveravaju stanje na računu.
PRE PRIHVATANJA MINUSA PROVERITE SVE TROŠKOVE
Ukoliko građaninu ponuđeni limit ne odgovara, može zatražiti dodatno objašnjenje od banke ili uporediti ponude drugih finansijskih institucija.
Stručnjaci savetuju da se prilikom izbora ne gleda samo visina odobrenog iznosa, već pre svega efektivna kamatna stopa, naknade i ukupni troškovi korišćenja, jer upravo oni određuju koliko će pozajmljeni novac na kraju koštati.
