Foto: Shutterstock
Građani koji žele da procene kolika bi mogla da bude njihova buduća penzija mogu koristiti elektronski servis Republičkog fonda za penzijsko i invalidsko osiguranje (PIO) „Moj staž i penzija“. Ipak, konačan iznos ne zavisi samo od broja godina provedenih u radnom odnosu.
Prema objašnjenju Fonda PIO, na visinu starosne penzije utiču ostvareni penzijski staž i zarade, odnosno osnovice osiguranja za koje su plaćeni doprinosi. Zbog toga dve osobe sa istim brojem godina staža mogu imati različite iznose penzije.
OD ČEGA ZAVISI VISINA PENZIJE?
Prilikom obračuna penzije uzimaju se u obzir lični koeficijent osiguranika, ostvareni penzijski staž i vrednost opšteg boda.
Fond PIO navodi da se zarade osiguranika, po pravilu počev od 1. januara 1970. godine, upoređuju sa prosečnom godišnjom zaradom u Srbiji za odgovarajuću kalendarsku godinu. Na osnovu tih podataka obračunavaju se godišnji lični koeficijenti, a zatim i lični koeficijent osiguranika.
Formula za obračun penzije je:
Penzija = lični koeficijent × penzijski staž × opšti bod
Vrednost opšteg boda od decembra 2025. godine iznosi 1.674,67 dinara, a njegova vrednost se usklađuje na isti način kao i penzije.
15, 20, 30 ILI 40 GODINA STAŽA – KOLIKA JE PENZIJA?
Ne postoji jedinstven iznos penzije koji pripada svima sa 15, 20, 30 ili 40 godina staža.
Osoba sa 15 godina staža može ostvariti pravo na starosnu penziju ukoliko ispuni i propisani starosni uslov. Isto važi i za osiguranike sa 20 ili 30 godina staža.
Kod 40 godina staža moguće je ostvariti pravo na prevremenu starosnu penziju ukoliko je ispunjen i uslov od najmanje 60 godina života, ali odlazak u prevremenu penziju podrazumeva trajno umanjenje penzije.
KO MOŽE U STAROSNU PENZIJU TOKOM 2026. GODINE?
Prema uslovima Fonda PIO, muškarci u 2026. godini mogu ostvariti pravo na starosnu penziju sa navršenih 65 godina života i najmanje 15 godina staža osiguranja.
Za žene je starosna granica 64 godine, uz najmanje 15 godina staža osiguranja.
I muškarci i žene mogu ostvariti pravo na starosnu penziju sa 45 godina staža osiguranja, bez obzira na godine života.
Kada je reč o prevremenoj starosnoj penziji, uslovi su isti za muškarce i žene – najmanje 60 godina života i 40 godina staža osiguranja.
PREVREMENA PENZIJA SE TRAJNO UMANJUJE
Fond PIO navodi da se prevremena starosna penzija trajno umanjuje za 0,34 odsto za svaki mesec koji osiguraniku nedostaje do propisane starosne granice.
Najveće moguće umanjenje iznosi 20,4 odsto.
Tokom 2026. godine, kod muškaraca se umanjenje računa do navršenih 65 godina života, dok se kod žena računa do 64 godine.
To znači da 40 godina staža samo po sebi ne znači da će penzija biti isplaćena u punom iznosu ako osiguranik odlazi u prevremenu penziju.
KOLIKA JE NAJNIŽA PENZIJA?
Prema podacima iz zvaničnog statističkog biltena Fonda PIO, najniži iznosi penzija koji se primenjuju od decembra 2025. godine iznose:
- 31.092,11 dinara za korisnike iz kategorije zaposlenih i samostalnih delatnosti;
- 24.443,91 dinar za korisnike iz kategorije poljoprivrednika.
Ovi iznosi primenjuju se i tokom 2026. godine, nakon usklađivanja penzija od 12,2 odsto.
Važno je napomenuti da najniža penzija nije isto što i penzija obračunata samo na osnovu 15 godina staža. Ukoliko obračunata penzija bude niža od zakonom utvrđenog minimuma, korisniku se određuje najniži iznos koji važi za njegovu kategoriju.
Posebna pravila važe za korisnike koji primaju i penziju iz inostranstva. U slučaju da zbir domaće i inostrane penzije bude manji od propisanog minimuma, može im pripasti razlika do najnižeg iznosa, u skladu sa uslovima.
KAKO DA PROVERITE KOLIKA BI VAM BILA PENZIJA?
Građani mogu koristiti elektronski servis Fonda PIO „Moj staž i penzija“, koji omogućava uvid u evidentirani penzijski staž i projekciju budućeg iznosa penzije na osnovu raspoloživih podataka i izabranih parametara.
Za korišćenje servisa potrebna je elektronska identifikacija, poput aplikacije ConsentID ili kvalifikovanog elektronskog sertifikata.
Rezultat kalkulatora predstavlja približnu projekciju, dok se konačan iznos penzije utvrđuje zvaničnim rešenjem Fonda PIO nakon podnošenja zahteva.
Građani mogu i besplatno dobiti listing podataka o stažu i zaradama u nadležnoj filijali Fonda PIO, uz ličnu kartu. Važno je proveriti da li su svi periodi osiguranja pravilno evidentirani, jer se priznaje samo staž za koji su plaćeni doprinosi.
Zvanični kalkulator Fonda PIO: https://ekalkulator.pio.rs/prediktivni
