Foto: Shutterstock.com/evrymmnt
Vlada Srbije pripremila je predlog izmena i dopuna Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju, kojim se uvodi više novina za osiguranike, penzionere, poljoprivrednike i profesionalna vojna lica. Pojedine odredbe usklađene su sa propisima Evropske unije i primenjivaće se tek nakon pristupanja Srbije EU.
Jedna od najznačajnijih izmena odnosi se na profesionalne vojnike po ugovoru, čiji bi položaj u pogledu ostvarivanja prava na starosnu penziju bio izjednačen sa podoficirima i oficirima do čina potpukovnika. Prema predlogu, pravo na penziju mogli bi da ostvare sa navršenih 40 godina penzijskog staža i najmanje 53 godine života.
Predlog zakona donosi i promene u vezi sa pravom na pomoć i negu drugog lica, koje se prvi put izričito definiše kao jedan od osiguranih rizika u okviru sistema penzijskog i invalidskog osiguranja.
Predviđeno je i proširenje kruga osiguranika, pa će među novim kategorijama biti i lica zaposlena kod stranih poslodavaca koji nemaju registrovano predstavništvo u Srbiji, pod uslovom da se na njihov rad primenjuju domaći propisi u skladu sa evropskim pravilima koordinacije sistema socijalne sigurnosti.
Kada je reč o poljoprivrednicima, menjaju se kriterijumi za obavezno osiguranje. Ono će ubuduće obuhvatati nosioce porodičnih poljoprivrednih gazdinstava koji su obveznici poreza na prihod od samostalne delatnosti ili poreza na dodatu vrednost. Istovremeno se uvodi mogućnost privremenog mirovanja statusa osiguranika u slučajevima elementarnih nepogoda, bolesti ili korišćenja porodiljskog odsustva.
Značajna novina odnosi se i na penzionere koji nakon ostvarivanja prava na penziju nastave da rade. Predlog predviđa da korisnici starosne i prevremene starosne penzije, koji nakon penzionisanja steknu najmanje godinu dana dodatnog staža, mogu podneti zahtev za ponovno određivanje iznosa penzije, ukoliko je novi obračun povoljniji za korisnika.
Nacrtom se dodatno precizira da se pravo na starosnu i prevremenu starosnu penziju ostvaruje po prestanku osiguranja, uz određene izuzetke koji se odnose na pojedine kategorije osiguranika, kao i na lica koja su poslednji period osiguranja ostvarila u državama sa kojima Srbija ima zaključene sporazume o socijalnom osiguranju.
Predložene su i izmene koje se odnose na način isplate penzija, pa je predviđeno da se penzije isplaćuju putem tekućih računa, dok se više članova zakona dopunjuje odredbama koje uređuju koordinaciju sistema socijalne sigurnosti Evropske unije.
Posebna izmena odnosi se i na naknadu pogrebnih troškova. Predlaže se da pravo na ovu naknadu imaju i lica koja snose troškove sahrane korisnika određenih prava po osnovu preostale radne sposobnosti i invalidnosti, čime bi se otklonili problemi koji su se u praksi javljali prilikom ostvarivanja ovog prava.
Prema predlogu, većina odredaba zakona počela bi da se primenjuje osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije“, dok bi odredbe koje se odnose na primenu evropskih pravila stupile na snagu tek od dana pristupanja Srbije Evropskoj uniji.
