Foto: Shutterstock
Na današnji dan, 5. oktobra 2000. godine, u Beogradu su održane masovne demonstracije nakon predsedničkih izbora u Saveznoj Republici Jugoslaviji, koje su dovele do političkih promena i odlaska Slobodana Miloševića sa funkcije predsednika SRJ.
Događajima 5. oktobra prethodili su savezni predsednički i parlamentarni izbori održani 24. septembra 2000. godine. Nakon glasanja nastao je spor oko izbornih rezultata.
Prema tadašnjem zvaničnom tumačenju Savezne izborne komisije, nijedan predsednički kandidat nije osvojio više od polovine glasova, pa je bio najavljen drugi izborni krug između Slobodana Miloševića i kandidata Demokratske opozicije Srbije (DOS) Vojislava Koštunice.
Predstavnici DOS-a osporavali su takav ishod i tvrdili da je Koštunica već u prvom krugu osvojio više od 50 odsto glasova.
MASOVNO OKUPLJANJE U BEOGRADU
DOS je pozvao građane na generalni štrajk i masovno okupljanje u Beogradu 5. oktobra.
Veliki broj građana iz različitih delova Srbije pristigao je u prestonicu, a centralno mesto okupljanja bio je prostor ispred Savezne skupštine.
Tokom dana došlo je do sukoba dela demonstranata i policije, uz upotrebu suzavca. Demonstranti su potom ušli u zgradu Savezne skupštine, a tokom nereda izbio je požar.
Zauzeta je i zgrada Radio-televizije Srbije u Takovskoj ulici, dok su zabeleženi incidenti i na drugim lokacijama u Beogradu.
Okupljanje građana nastavilo se i tokom noći između 5. i 6. oktobra.
IZBORNI REZULTAT OBJAVLJEN 6. OKTOBRA
Dan nakon demonstracija, 6. oktobra, objavljeni su konačni rezultati predsedničkih izbora prema kojima je Vojislav Koštunica osvojio 50,24 odsto glasova, odnosno 2.470.304 glasa, dok je Slobodan Milošević dobio 37,15 odsto, odnosno 1.826.799 glasova.
Time je potvrđena Koštuničina pobeda u prvom krugu izbora.
Slobodan Milošević se potom obratio javnosti i priznao izborni poraz.
Vojislav Koštunica položio je zakletvu 7. oktobra 2000. godine, čime je preuzeo funkciju predsednika SRJ.
DVA ŽIVOTA IZGUBLJENA TOKOM NEREDA
Tokom događaja 5. oktobra život su izgubile dve osobe.
Jasmina Jovanović stradala je nakon pada sa visine, dok je Momčilo Stakić preminuo od srčanog udara.
Više desetina ljudi bilo je povređeno, među njima demonstranti i pripadnici policije, dok je tokom nereda pričinjena materijalna šteta na više objekata.
5. OKTOBAR KAO ISTORIJSKA PREKRETNICA
Događaji od 5. oktobra 2000. ostali su jedna od najznačajnijih političkih prekretnica u novijoj istoriji Srbije i SRJ.
Promena vlasti usledila je nakon višegodišnje političke i ekonomske krize, međunarodnih sankcija, ratova na prostoru bivše Jugoslavije i NATO bombardovanja SRJ 1999. godine.
Kasniji period doneo je nove političke promene. Zoran Đinđić postao je predsednik Vlade Srbije početkom 2001. godine, dok je u martu 2003. godine ubijen u atentatu.
Slobodan Milošević izručen je Haškom tribunalu u junu 2001. godine. Preminuo je u pritvoru u Hagu 11. marta 2006. godine.
Dvadeset šest godina kasnije, 5. oktobar ostaje datum koji se u Srbiji različito tumači, ali predstavlja važan deo savremene političke i društvene istorije zemlje.
