Foto: Shutterstock
KOJI JE FILM NAJGLEDANIJI, KOJI JE ZARADIO NAJVIŠE NOVCA, KOJI JE DONEO NAJVEĆU ZARADU U ODNOSU NA BUDŽET, A KOJI JE OSVOJIO NAJVIŠE OSKARA? ODGOVOR NIJE UVEK ISTI – OVO SU FILMOVI KOJI SU OBELEŽILI ISTORIJU SVETSKE KINEMATOGRAFIJE
Kada se govori o „najvećem filmu svih vremena“, gotovo je nemoguće dati samo jedan odgovor. Jedan film može da bude rekorder po zaradi, drugi po broju prodatih karata, treći po osvojenim nagradama, dok je neki sa veoma malim budžetom ostvario ogroman profit.
Zato se lista najvećih filmskih ostvarenja menja u zavisnosti od toga šta se meri – bioskopska zarada, gledanost, profit, nagrade, kritički uticaj ili dugovečnost.
AVATAR – REKORDER PO SVETSKOJ BIOSKOPSKOJ ZARADI
Kada se gleda ukupna svetska bioskopska zarada bez prilagođavanja inflaciji, „Avatar“ Džejmsa Kamerona i dalje je na vrhu.
Film iz 2009. godine ostvario je više od 2,9 milijardi dolara na svetskim bioskopskim blagajnama. Guinness World Records ga vodi kao film sa najvećom ukupnom svetskom bioskopskom zaradom.
„Avatar“ je tako postao jedan od najuspešnijih filmskih projekata u istoriji, a njegov uspeh dodatno je pojačan ponovnim prikazivanjima u bioskopima.
Posebno je zanimljivo da je i čitava franšiza „Avatar“ izuzetno uspešna. Prema Guinness World Records, tri filma iz serijala imaju najveću prosečnu zaradu po filmu među filmskim serijalima, sa prosekom većim od 2,2 milijarde dolara po filmu.
AKO SE URAČUNA INFLACIJA – SLIKA JE POTPUNO DRUGAČIJA
Ako se umesto nominalne zarade posmatra vrednost novca i cena bioskopske karte kroz vreme, na vrh dolazi film iz potpuno druge epohe.
„Prohujalo sa vihorom“ („Gone with the Wind“) iz 1939. godine Guinness World Records vodi kao rekorder po svetskoj bioskopskoj zaradi prilagođenoj inflaciji.
Prema njihovom obračunu, film je dostigao ekvivalent od oko 3,44 milijarde dolara, dok se u nekim savremenim proračunima, u zavisnosti od metodologije, procena penje i na oko 4,5 milijardi dolara. Guinnessov obračun zasniva se na proceni broja prodatih karata i prosečnoj ceni ulaznice.
To pokazuje koliko poređenje filmova iz različitih epoha može da bude komplikovano. Film iz 1939. godine nije imao savremene cene ulaznica, ali je privukao ogroman broj gledalaca.
TITANIK – JEDAN OD NAJVEĆIH FILMSKIH FENOMENA
„Titanik“ iz 1997. godine zauzima posebno mesto u istoriji filma.
Film Džejmsa Kamerona postao je jedan od prvih globalnih filmskih fenomena koji je spojio ogromnu bioskopsku zaradu, popularnost kod publike i veliki broj najprestižnijih filmskih nagrada.
Na 70. dodeli Oskara „Titanik“ je dobio 11 nagrada, čime je izjednačio tadašnji rekord koji je postavio „Ben-Hur“.
Film je bio nominovan u 14 kategorija, a među osvojenim nagradama bile su i one za najbolji film i režiju.
11 OSKARA – REKORD KOJI DELE TRI FILMA
Kada je reč o broju osvojenih Oskara, rekord od 11 nagrada dele:
- Ben-Hur (1959)
- Titanic (1997)
- The Lord of the Rings: The Return of the King (2003)
Posebno se izdvaja završni deo trilogije „Gospodar prstenova“, koji je osvojio svih 11 Oskara za koje je bio nominovan.
NAJPOPULARNIJI FILM NA NETFLIXU
Bioskopsku gledanost danas više nije moguće posmatrati odvojeno od streaming platformi.
Na Netflixovoj zvaničnoj listi najpopularnijih filmova svih vremena trenutno je na prvom mestu „KPop Demon Hunters“, sa 325,1 milion gledanja.
Sledi „Red Notice“ sa 230,9 miliona, dok su na listi i „Carry-On“, „Don’t Look Up“, „The Adam Project“, „Bird Box“, „Back in Action“, „Swapped“, „Leave the World Behind“ i „War Machine“.
Važno je, međutim, da Netflix koristi sopstvenu metodologiju: rangiranje se zasniva na ukupnom broju gledanja tokom prvih 91 dana od objavljivanja. Zbog toga se Netflixova lista ne može direktno porediti sa istorijskom bioskopskom gledanošću.
NAJISPLATIVIJI NISU UVEK NAJSKUPLJI FILMOVI
Još zanimljivija kategorija je odnos uloženog novca i ostvarene zarade.
Film ne mora da zaradi milijarde da bi bio izuzetno isplativ. Naprotiv, jedan od najboljih primera predstavlja „Paranormal Activity“, snimljen uz veoma mali budžet, koji je zatim ostvario višestruko veću bioskopsku zaradu.
Sličnu priču imaju i filmovi kao što su:
- The Blair Witch Project
- Saw
- Halloween
- Get Out
- Rocky
- Juno
- My Big Fat Greek Wedding
Kod ovakvih poređenja nema jedinstvene zvanične liste „najisplativijih filmova“, jer različiti izvori drugačije računaju budžet, troškove marketinga, distribuciju i konačnu zaradu.
Ipak, upravo ovi filmovi pokazuju jednu od najvažnijih stvari u filmskoj industriji: najveći profit ne mora da donese film sa najvećim budžetom.
NAJVEĆI FILMOVI PO KULTNOM STATUSU
Postoji i kategorija koju nije moguće izmeriti samo novcem.
Filmovi poput „The Godfather“, „Pulp Fiction“, „The Matrix“, „The Dark Knight“, „The Shawshank Redemption“, „2001: A Space Odyssey“, „Schindler’s List“ i „Goodfellas“ postali su deo filmske kulture daleko izvan svojih prvobitnih bioskopskih rezultata.
Njihov uticaj vidi se u kasnijim filmovima, televiziji, muzici, popularnoj kulturi i načinu na koji publika govori o filmu.
THE GODFATHER – FILM KOJI JE POSTAO REFERENCA
„The Godfather“ Frensisa Forda Kopole jedan je od najpoznatijih primera filma čiji značaj prevazilazi komercijalne rezultate.
Priča o porodici Korleone postala je jedna od osnovnih referenci za kriminalistički žanr, a film se decenijama nalazi pri vrhu različitih lista najboljih ostvarenja u istoriji kinematografije.
THE MATRIX – FILM KOJI JE PROMENIO NAČIN NA KOJI GLEDAMO NA STVARNOST
Kada je 1999. godine stigao „The Matrix“, spoj naučne fantastike, akcije i filozofskih pitanja postao je jedan od najprepoznatljivijih filmskih fenomena svoje generacije.
Film je ostavio snažan trag u popularnoj kulturi, a njegovi motivi – virtuelna stvarnost, kontrola sistema i pitanje šta je stvarno – nastavili su da se pojavljuju u brojnim kasnijim delima.
THE DARK KNIGHT – STRIPOVSKI FILM KOJI JE PREŠAO GRANICE ŽANRA
„The Dark Knight“ Kristofera Nolana pokazao je da film o stripovskom junaku može da bude istovremeno veliki komercijalni hit i ozbiljno prihvaćen kao filmska drama.
Film je postao jedan od ključnih naslova moderne superherojske kinematografije, a uloga Džokera koju je tumačio Hit Ledžer ostala je jedna od najprepoznatljivijih uloga u savremenom filmu.
GOSPODAR PRSTENOVA – JEDNA OD NAJUSPEŠNIJIH FILMSKIH TRILOGIJA
Trilogija „Gospodar prstenova“ predstavlja jedan od najambicioznijih projekata u istoriji kinematografije.
Završni film, „The Return of the King“, osvojio je 11 Oskara, dok je čitava trilogija ostvarila ogroman globalni komercijalni i kulturni uticaj.
A KO JE ONDA „NAJVEĆI“?
Odgovor zavisi od kriterijuma.
„Avatar“ je rekorder po nominalnoj svetskoj bioskopskoj zaradi.
„Prohujalo sa vihorom“ je rekorder kada se bioskopska zarada posmatra kroz istorijsku perspektivu i prilagođavanje inflaciji.
„KPop Demon Hunters“ trenutno je na vrhu Netflixove all-time liste po njihovoj metodologiji gledanosti.
„Ben-Hur“, „Titanic“ i „The Return of the King“ dele rekord po broju osvojenih Oskara – 11.
A filmovi poput „The Godfather“, „2001: A Space Odyssey“, „Pulp Fiction“, „The Matrix“ i „The Dark Knight“ predstavljaju primere ostvarenja čiji se značaj ne može svesti samo na broj prodatih karata ili dolare sa bioskopskih blagajni.
Zato istorija filma nema samo jednog pobednika. Ima čitav niz rekorda – a iza svakog od njih stoji drugačija priča o novcu, publici, tehnologiji, umetnosti i vremenu u kojem je film nastao.
