Foto: Shutterstock
Sve veći broj građana prijavljuje pozive sa nepoznatih brojeva u kojima se, nakon javljanja, ne čuje ništa osim tišine. Iako mnogi ovakve slučajeve pripisuju tehničkim greškama, stručnjaci za sajber bezbednost upozoravaju da se često radi o organizovanim pokušajima provere aktivnih brojeva.
Prema navodima stručnjaka, ovakvi pozivi se najčešće realizuju putem automatizovanih sistema koji istovremeno pozivaju veliki broj brojeva. Njihov cilj nije razgovor, već identifikacija aktivnih korisnika, odnosno potvrda da se sa druge strane nalazi stvarna osoba.
Kada korisnik odgovori na poziv, sistem beleži da je broj aktivan, nakon čega takvi brojevi mogu završiti na listama koje se prodaju na crnom tržištu i koriste za različite vidove prevara.
Stručnjaci upozoravaju da se u kasnijim fazama takvi brojevi mogu koristiti za lažne pozive koji se predstavljaju kao komunikacija iz banaka, kurirskih službi ili drugih institucija, pri čemu se često primenjuje i tzv. „spoofing” tehnika, odnosno prikazivanje lažnog broja radi sticanja poverenja.
Dodatnu zabrinutost izaziva i mogućnost zloupotrebe glasa korisnika. Čak i kratki snimci, poput izgovorenih reči „da” ili „halo”, mogu potencijalno biti iskorišćeni za kreiranje glasovnih modela uz pomoć savremenih tehnologija veštačke inteligencije, upozoravaju stručnjaci.
Na taj način mogu se kreirati lažni glasovni identiteti koji se potom koriste za prevare, uključujući situacije u kojima se napadači predstavljaju kao članovi porodice ili poznanici i traže novac ili poverljive informacije.
Kao mere zaštite, stručnjaci savetuju da se na ovakve pozive ne reaguje, da se veza odmah prekine i da se ne uzvraćaju pozivi na nepoznate brojeve, posebno međunarodne ili premijum linije koje mogu izazvati dodatne troškove.
Takođe se preporučuje korišćenje opcija na mobilnim telefonima za blokiranje nepoznatih brojeva, kao i instaliranje aplikacija koje prepoznaju sumnjive pozive.
Posebno se naglašava važnost edukacije starijih članova porodice, jer su oni često najčešće mete ovakvih prevara, kao i dogovor o sigurnosnim procedurama u slučaju hitnih situacija.
Stručnjaci poručuju da su oprez i informisanost ključni u zaštiti od ovakvih zloupotreba, dok nepažnja može dovesti do ozbiljnih posledica.
